روستای من دوستان ما(باشگاه کشاورزان جوان)
خدایا برای تو حرکت می‌کنیم تمام سعی خود را به کار می‌گیریم ، هدفمند و پرشور گام برمی‌داریم و فردا را به تو می‌سپاریم
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب

 

SWOT در کشاورزی - ترویج ـ بخش سیزدهم   

مواضع سند ملی توسعه بخش کشاورزی و منابع طبیعی برنامه چهارم...

 

 

● وضعیت ترویج و نظام بهره برداری

نقش و جایگاه ترویج کشاورزی در انتقال و اشاعه یافته ها و دستاوردهای پژوهش های انجام شده در مرکز تحقیقاتی به جوامع تولید بخوبی آشکار است. فعالیت های عمده ترویج در بخش کشاورزی شامل برگزاری کلاسهای آموزشی، مزارع نمایشی، فیلم های آموزشی و تولید و تکثیر انتشارات فنی و تولید برنامه های رادیویی و تلویزیونی می باشد که در این بین کلاس های آموزشی، از نظر میزان اثر بخشی از بالاترین اولویت برخوردار است.

طی دهه 80ـ1370 سالانه حدود 35 هزار نفر تحت پوشش آموزش های مهارتی غیررسمی در بخش کشاورزی قرار گرفته اند. لیکن با توجه به جمعیت فعلی تولیدکنندگان بخش کشاورزی که در حدود 5/3 میلیون بهره بردار می باشد، در صورت ادامه روند موجود، زمان لازم برای فقط یک بار آموزش این جمعیت بالغ بر یکصد سال خواهد بود (فارغ از بحث کیفیت ترویج). در تحلیل کلی از فعالیت های انجام شده ترویجی از حیث ابعاد آموزشی می توان گفت که نیاز بخش کشاورزی به عنوان یکی از قطب های مهم اقتصادی، ارتقاء دانش فنی و مهارت مولدان بخش بسیار فراتر از امکانات موجود آموزشی است. پایین بودن سطح شاخص هایی چون نسبت مروج به روستا، پراکندگی روستاها، پراکندگی اراضی و وجود تنوع در نظام های بهره برداری در زیربخش های زراعت، باغبانی، دام وطیور، شیلات، تحقق اهداف ترویجی را با چالش های فراوان روبه رو ساخته است. در این ارتباط طرح ملی شبکه پیام رسانی ترویج از اقدامات مهم و موثر این بخش محسوب می گردد.

بررسی روند فعالیت های حوزه نظام بهره برداری طی دهه گذشته (80ـ1370) مشخص می نماید که بیشترین فعالیت، ایجاد شرکت های تعاونی تولید روستایی با 868 مورد و کمترین فعالیت درخصوص تشکل های جدیدالتاسیس (تشکل های فارغ التحصیلان، دامپزشک یاران و هسته های عمران به ترتیب 2،6و7 مورد) می باشد. بررسی روند تاریخی ایجاد و سازماندهی این تشکل ها حاکی از آن است که تعاونی های تولید کشاورزی (زراعت و باغبانی) از تعداد بالایی نسبت به سایر تشکل ها برخوردار بوده اند و تشکل های مربوط به امور دام و طیور در مرحله بعد قرار دارد و در کنار تشکل ها تعدادی از آن ها از عمر اندکی برخوردارند که از این میان می توان به تشکل های عمران روستایی اشاره نمود که شامل تشکل هایی چون خانه همیاری، دامپزشک یاران، هسته های عمران و... می باشند. به طورکلی می توان گـفت کـه مجـموع تشکـل هـای ایجـاد شده طی دوره 80ـ1370 درحد 1850 مورد می باشد که از نظر کمیت و کیفیت نسبت به دوره های پیشین از حجم و عمق بالایی برخوردار بوده و رشد متوسط 5/31 درصد آن مبین تداوم ایجاد و توسعه آن ها است.

در مورد اعتبارات نیز طی دوره1380ـ1370 رشدی معادل 3/39درصد اتفاق افتاده است. در بررسی تحقق اهداف با توجه به این که شاخص ترین فعالیت این حوزه تجهیز، تکمیل و راه اندازی تعاونی های تولید روستایی است مشاهده می شود که پیش بینی ایجاد آن ها طی دهه فوق الذکر 610 تعاونی بوده است که 868 مورد تشکیل شده است، لذا درصد تحققی برابر با 3/142 درصد داشته است.

در تحلیل روند این فعالت می توان گفت علت اصلی این افزایش و توسعه (ایجاد تعاونی های تولید روستایی) علاقه مندی، استقبال و احساس نیاز زارعین و بهره برداران بوده است. به طوری که که در طی برنامه اول و دوم و به خصوص در برنامه دوم و سال های 75ـ1374 تشکیل این شرکت ها از رشد بسیار سریعی برخوردار بوده و طی این دو برنامه 526 شرکت ایجاد گردیده است. این افزایش در طول سال های برنامه سوم توسعه نیز تداوم یافته است.

● قابلیت ها و امکانات

- وجود شبکه گسترده ترویج در حوزه های روستایی و کشاورزی

- وجود انواع تشکل ها و فرصت های قانونی و حقوقی برای سازماندهی تولیدکنندگان و بهرهبرداران بخش کشاورزی

- وجود دانش آموختگان بخش کشاورزی برای توسعه فعالیت های تخصصی ترویج و نظام بهره برداری

- وجود کثرت و تنوع در انواع نظام های بهره برداری از منابع پایه کشور

- امکان بهره برداری از IT وT IC در فعالیت های ترویجی

- امکان پیش گیری از خرد شدن اراضی و تعیین اندازه اقتصادی واحدهای تولیدی بخش کشاورزی

● محدودیت ها و تنگناهای اصلی

- پایین بودن سطح آگاهی و دانش فنی بهره برداران و تولیدکنندگان بخش کشاورزی

- پایین بودن سطح فناوری در بخش کشاورزی و صنایع وابسته

- ساختارو ترکیب نامناسب نیروی انسانی بخش کشاورزی

- مسایل و مشکلات حقوقی و قانونی

- عدم پوشش کامل و سازمان نیافتگی مناسب بهره برداران و تولیدکنندگان بخش

- پیوند ضعیف و نامناسب ارتباط بین تحقیق، ترویج و اجرا با بهره برداران

- نامناسب بودن نظام های بهره برداری

- ناکارآمدی سیاست های حمایتی از بهره برداران و تولیدکنندگان برای ساماندهی نظام بهرهبرداری بخش کشاورزی

- ضعف و کمبود نیروی انسانی متخصص در سطح صف و عملیات

● اهداف کیفی بلندمدت (اهداف آرمانی)

- ارتقاء دانش، بینش و مهارت تولیدکنندگان و بهره برداران بخش کشاورزی

- توسعه منابع انسانی (بهره بردارن) بخش کشاورزی

- دستیابی به نظام بهره برداری مناسب در بخش کشاورزی

- ارتقاء بهره وری در منابع و عوامل تولید بخش کشاورزی

● اهداف کیفی پنجساله (جهت گیری های اصلی)

- توانمند سازی فردی و سازمانی بهره برداران و تولیدکنندگان

- طراحی و توسعه نظام های پایدار بهره برداری بخش کشاورزی

- ارتقاء بهره وری در منابع و عوامل تولید بخش کشاورزی

● اهداف کمی

● فعالیت های محوری

- آموزش ترویجی و مهارتی غیررسمی بهره برداران و تولیدکنندگان محصولات اساسی زیربخش های زراعت و باغبانی

- آموزش ترویجی و مهارتی غیررسمی بهره برداران و تولیدکنندگان محصولات اساسی دام و آبزیان

- آموزش ترویجی و مهارتی غیررسمی بهره برداران و تولیدکنندگان منابع طبیعی و پایهای کشور

- آموزش ترویجی و مهارتی غیررسمی صنایع و توسعه روستایی

- استقرار نظام ترویج خصوصی (مشاوره ای)

- بسیج جوانان سازندگی

- ایجاد و توسعه تشکل های صنفی و غیردولتی بخش کشاورزی

- مطالعات اصلاح نظام های بهره برداری، ترویجی و مشارکتی

- تقویت عاملین ترویج

- توسعه و تقویت زیربناهای فیزیکی و نرم افزاری برای ارتقاء بهره وری منابع و عوامل تولید

- تقویت و توسعه تعامل بین تحقیق و ترویج

- آموزش زنان روستایی و عشایری

- توسعه مشارکت اجتماعی و فرهنگی زنان روستایی و عشایری

- تهیه و تولید آمار و اطلاع رسانی و توسعه کاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات

- ساماندهی آماری ثبتی

- استفاده از فن سنجش از راه دور و GIS

- ایجاد پایگاه های اطلاعات آماری

- ایجاد زیرساخت های شبکه های انتقال داده

- تهیه و تولید آمارهای بخش کشاورزی

● سیاست های فضایی منطقه ای

- توزیع وپراکنش فعالیت های آموزشی، ترویجی ومشارکتی براساس پتانسیل های منطقهای با اولویت بر محصولات اساسی بخش کشاورزی و منابع طبیعی

- طراحی نظام بهره برداری براساس ظرفیت های بومی و منطقه ای

● اقدامات

اقدامات مهم در چارچوب فعالیت های محوری به شرح زیر می باشد:

1) آموزش ترویجی و مهارتی غیررسمی بهره برداران و تولیدکنندگان محصولات اساسی زیربخش های زراعت و باغبانی:

- آموزش ترویجی در زمینه بهبود مدیریت، مبارزه بیولوژیک، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، کاهش ضایعات ومکانیزاسیون به بهره برداران و تولیدکنندگان محصولات (ذرت، دانه های روغنی، گندم، جو، چغندرقند، سیب زمینی، پیاز، پنبه، سبزی و صیفی، ... و محصولات باغبانی)

- آموزش مهارتی غیررسمی در زمینه بهبود مدیریت، مبارزه بیولوژیک، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، کاهش ضایعات و مکانیزاسیون به بهره برداران و تولیدکنندگان محصولات (ذرت، دانه های روغنی، گندم، جو، چغندر قند، سیب زمینی، پیاز، پنبه، سبزی وصیفی، و محصولات باغبانی)

- تهیه و تولید رسانه های ترویجی و برنامه های رادیویی ـ تلویزیونی در زمینه بهبود مدیریت، مبارزه بیولوژیک، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، کاهش ضایعات و مکانیزاسیون در محصولات (ذرت، دانه های روغنی، گندم، جو، چغندرقند، سیب زمینی، پیاز، پنبه، سبزی و صیفی، و محصولات باغبانی) و صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی

2) آموزش ترویجی و مهارتی غیررسمی بهره برداران و تولیدکنندگان محصولات اساسی دام و آبزیان:

- آموزش ترویجی در زمینه بهبود مدیریت، مبارزه بیولوژیک، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، کاهش ضایعات و مکانیزاسیون به بهره برداران و تولیدکنندگان محصولات (شیر، گوشت، مرغ، تخم مرغ، ماهی و ...)

- آموزش مهارتی غیررسمی در زمینه بهبود مدیریت، مبارزه بیولوژیک، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، کاهش ضایعات و مکانیزاسیون به بهره برداران و تولیدکنندگان محصولات (شیر، گوشت، مرغ، تخم مرغ، ماهی و ...)

- تهیه و تولید رسانه های ترویجی و برنامه های رادیویی ـ تلویزیونی در زمینه بهبود مدیریت، مبارزه بیولوژیک، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت و کاهش ضایعات و مکانیزاسیون در محصولات (شیر،گوشت، مرغ، تخم مرغ، ماهی و ...) و صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی

3) آموزش ترویجی و مهارتی غیررسمی بهره برداران و تولیدکنندگان منابع طبیعی و پایهای کشور :

- آموزش مهارتی غیررسمی در زمینه اصلاح، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، حفاظت، بهرهبردارای و مکانیزاسیون به بهره برداران و تولیدکنندگان (جنگل و مرتع) و توسعه عملیات آبخیزداری

- آموزش ترویجی در زمینه اصلاح، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، حفاظت، بهره بردارای و مکانیزاسیون به بهره برداران وتولیدکنندگان (جنگل ومرتع) و توسعه عملیات آبخیزداری

- تهیه و تولید رسانه های ترویجی و برنامه های رادیویی و تلویزیونی در زمینه اصلاح، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، مکانیزاسیون، حفاظت و بهره برداری از جنگل و مرتع و توسعه عملیات آبخیزداری و ذخایر ژنتیکی، اصلاح روش های آبیاری و حفاظت خاک

- آموزش مهارتی غیررسمی بهبود مدیریت، مکانیزاسیون، اصلاح روش های آبیاری و حفاظت خاک

- آموزش ترویجی بهبود مدیریت، مکانیزاسیون، اصلاح روش های آبیاری و حفاظت خاک

4) آموزش های ترویجی و مهارتی غیررسمی صنایع و توسعه روستایی:

- آموزش ترویجی در زمینه صنایع و توسعه روستایی

- آموزش مهارتی غیررسمی در زمینه صنایع و توسعه روستایی

5) استقرار نظام ترویج خصوصی (مشاوره ای):

- استفاده از مهندسین ناظر و مشاورین فنی مزرعه برای افزایش تولید، ارتقاء کیفیت و کاهش ضایعات در محصولات اساسی (زراعی، باغی، دامی و آبزیان) و اصلاح، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، حفاظت و بهره برداری از جنگل، مرتع، توسعه عملیات آبخیزداری و بهبود مدیریت، اصلاح روش های آبیاری و حفاظت خاک (به ازای هر مهندس ناظر 40 بهره بردار تحت پوشش قرار می گیرد. )

- سازماندهی و حمایت از شبکه مشاورین فنی

6) بسیج جوانان سازندگی:

- بکارگیری و سازماندهی نیروهای داوطلب و بسیج جوانان در سازندگی در زیربخش های مختلف بخش کشاورزی

7) تقویت عاملین ترویج:

- به کارگیری و سازماندهی فارغ التحصیلان مشمول سربازان سازندگی در فعالیت های آموزشی، ترویجی زیربخش های مختلف بخش کشاورزی

- سازماندهی و حمایت ازمددکاران ترویجی بخش کشاورزی

8) ایجاد و توسعه تشکل های صنفی و غیردولتی بخش کشاورزی:

- ایجاد، توسعه و تقویت سازمان های غیردولتی، تشکل های محلی بومی، صنفی و اقتصادی در زیربخش های مختلف بخش کشاورزی با تاکید بر محصولات اساسی

9) مطالعات اصلاح نظام های بهره برداری، ترویجی و مشارکتی:

- انجام مطالعات آموزشی، ترویجی، مشارکتی و نظام های بهره برداری با استفاده از مراکز علمی و پژوهشی داخلی و تبادل تجربیات جهانی برای طراحی الگوهای نوین ترویج، مشارکت و نظام های بهره برداری در زیربخش های مختلف بخش کشاورزی

10) توسعه مشارکت اجتماعی و فرهنگی زنان روستایی و عشایری:

- توسعه و حمایت تشکل های اقتصادی زنان روستایی

- تقویت و توسعه مشارکت اجتماعی و فرهنگی زنان و دختران روستایی

- سنجش و اثربخشی طرح های آموزشی و ترویجی زنان روستایی

- اشتغال زایی زنان روستایی در بخش کشاورزی با ترویج الگوی مشارکتی

- تهیه و تولید نشریات آموزشی و چاپ و تکثیر مطالعات انجام شده

- تبادل تجربیات با بهره گیری از یافته های کشورهای خارجی

11) آموزش زنان روستایی و عشایری:

- مدیریت و اقتصاد خانه

- تربیت، سازماندهی و تجهیز مروجان زن

- ایجاد و توسعه مشاغل زنان و سازماندهی تشکل های تولیدکنندگان محلی

12) تقویت و توسعه تعامل بین تحقیق و ترویج:

- آموزش نتایج یافته های تحقیقاتی و اشاعه فن آوری مناسب در زمینه بهبود مدیریت، مبارزه بیولوژیک، افزایش تولید، ارتقاء کیفیت، کاهش ضایعات، مکانیزاسیون در محصولات (زراعی، باغی، دام و آبزیان) و حفاظت و بهرهبرداری از جنگل، مرتع و ذخایر ژنتیکی

- شناسایی و انتخاب بهره برداران و تولیدکنندگان برتر و ایجاد زمینه بازدید و تبادل تجربیات با تولیدکنندگان موفق سایر کشورها

13) توسعه و تقویت زیربناهای فیزیکی و نرم افزاری:

- ایجاد، تجهیز، تکمیل و حمایت از راه اندازه شرکت های تعاونی تولید روستایی و سهامی زراعی در زیربخش های (زراعت، باغبانی، دام و آبزیان)

- تجهیزات، تعمیرات، تغییرکاربری اساسی و ایجاد و راه اندازی مراکز جدید ترویجی و خدمات کشاورزی

- گسترش و توسعه فن آوری اطلاعات و ارتباطات IT و ICT و ایجاد پایگاه های اطلاع رسانی و بانک های اطلاعاتی برای تولیدکنندگان و بهرهبرداران و متخصصین بخش کشاورزی

×××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××

 هدف از درج این اسناد ،صرفا آشنایی با محتوی بخشی از برنامه چهارم توسعه در

بخش کشاورزی است..

صنوبری
این اولین گام است.. وبرای حرکت همین کافی است• انی ذاهب • من رونده ام . من نمیتوانم بمانم. و علامت این حرکت همین است که به گذشته حسرت نمی خورم. این کافراست که حسرت گذشته رادارد: یالیتنی کنت ترابا... کاش خاک بودم. کاش رویشی داشتم کاش.. پس باید امیدوارانه حرکت کرد اما به کجا..؟ •الی ربی• انسان آمده تا به سنگ و در و دیوار حرکت بدهد. چشمه ها هستند، درختان زنده اند، خاک مزرعه ما نفس میکشد،این منم که باید از این ها بهره بگیرم..چرا..سیهدین.. کسی که راه افتاد هدایت میشود وبرای شروع همین کافی است: انی ذاهب..** ********** *************************** *************************** سرود ملی جوانان روستایی ؛ آفتاب از پشت کوه آمد برون* صبح از چشم اهالی سر زده ست* مرغ رخوت ناک خواب آلودگی* بازهم از این حوالی پر زده ست* هم صدا در کار آبادانی اند* مردمان پر امید روستا* رودها سعی و تلاش آموختند* از جوانان رشید روستا* پا به چشم روستای ما گذار* تا دلت مانند گل ها وا شود* صبح و شب در کوچه باغ سینه ات* از نوای بلبلان غوغا شود* حرکت و نیرو بود ابزارمان* در جهاد ما، هدف سازندگی ست* ناامید از باد و باران نیستیم* لطف ایزد رمز این سرزندگی ست* متحد چون خوشه های گندمیم* چشم بدخواهان ایران کور باد* دیر بادا روزگار همدلی* دست شب از صبح میهن دور باد!* به سفارش کانون استانی باشگاههای کشاورزان جوان کانون روستازادگان سرزمین آفتاب
نویسندگان وبلاگ:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :


داستان

تماس با مدیر



در اين وبلاگ
در كل اينترنت
مشاهده صفحه جدید body > script:nth-child(12)

Flash Required

Flash is required to view this media. Download Here.

كد موسيقي براي وبلاگ